Uluslararası Taşımacılık ve Lojistik Hizmet Üretenleri Derneği (UTİKAD) tarafından yayımlanan "Lojistik Sektörü Raporu 2025", Türkiye'nin dış ticaretinde denizyolunun tartışmasız üstünlüğünü bir kez daha ortaya koydu.

Küresel Daralmaya Rağmen Türk Limanları Yükselişte

Küresel denizyolu taşımacılığında 2025 yılına Kızıldeniz ve Süveyş hattındaki güvenlik sorunları damga vurdu. Mayıs 2025 itibarıyla Süveyş Kanalı'ndan geçen tonaj, 2023 seviyesinin yüzde 70 altında kalırken, tedarik zincirinde alternatif rota planlamaları öne çıktı. Dünyanın en büyük konteyner limanı unvanını 51,5 milyon TEU ile Şanghay korurken, Türkiye küresel rekabetteki konumunu güçlendirdi. Ambarlı 72'nci, Kocaeli 86'ncı, Aliağa 91'inci, Tekirdağ 94'üncü ve Mersin 98'inci sıradan dünyanın ilk 100 limanı arasına adını yazdırdı.

Konteynerde Ambarlı, Toplam Yükte Aliağa Zirvede

Türkiye limanlarında 2025 yılı boyunca gerçekleştirilen konteyner elleçlemesi bir önceki yıla göre yüzde 3,5 artarak 13 milyon 996 bin 579 TEU'ya ulaştı. Böylece son 10 yılda konteyner elleçlemesinde yüzde 71,8'lik büyük bir büyüme kaydedildi. Konteyner bazında 3 milyon 428 bin TEU ile Ambarlı ilk sırayı alırken, onu sırasıyla Kocaeli, Tekirdağ, Mersin ve Aliağa izledi. Toplam yük elleçlemesinde ise 89,51 milyon tonluk hacimle Aliağa Türkiye'nin lideri oldu. Limanlarımızdaki toplam yük elleçlemesi de yüzde 4 artışla 553,2 milyon tona yükseldi.

Dış Ticaretin Yükünü Denizler Çekiyor

Denizyolu, Türkiye'nin dış ticaretinde hem değer hem de hacim bazında en büyük taşıma modu olma özelliğini sürdürdü. Yaklaşık 593,5 milyar dolarlık toplam dış ticaretin 349,7 milyar dolarlık (yüzde 58,92) kısmı denizyoluyla gerçekleştirildi. İhracatın yüzde 56,70'i, ithalatın ise yüzde 60,79'u gemilerle yapıldı. Ağırlık bazında incelendiğinde ise denizyolunun hakimiyeti çok daha çarpıcı boyutlara ulaştı; ithalatın yüzde 92,80'i, ihracatın ise yüzde 79,78'i denizler üzerinden sağlandı.

İhracat rotalarında ABD'yi geride bırakan Birleşik Krallık ilk sıraya yerleşirken, denizyoluyla yapılan ithalatta Çin liderliğini korudu.

Ro-Ro Taşımacılığında Son 10 Yılın Rekoru

Yurt dışı bağlantılı düzenli Ro-Ro hatlarında 2015-2025 döneminin en yüksek seviyesine ulaşıldı. Kızıldeniz bağlantılı hatlar hariç tutulduğunda, Türkiye'den giden araç sayısı 362 bin 855'i, gelen araç sayısı ise 359 bin 797'yi buldu. İhracat yükünü taşıyan Ro-Ro araçlarının yüzde 72,1'i gibi büyük bir çoğunluğu Avrupa bağlantılı hatları tercih etti.

Türk Sahipli Filo Dünyada 13. Sırada

Deniz ticaret filomuzun yapısındaki değişimler de raporun dikkat çeken başlıkları arasında yer aldı. UNCTAD’ın sahiplik esaslı verilerine göre Türkiye, 2.159 gemi ve 50,18 milyon DWT taşıma kapasitesiyle dünya deniz ticaret filosunda 13'üncü sırada konumlanarak, küresel kapasiteden yüzde 2,1 pay aldı. Öte yandan, Türk bayraklı gemi sayısı 2017'den bu yana artış göstererek 2.226'ya çıksa da, toplam taşıma kapasitesinde 6,96 milyon DWT'ye gerileme yaşandı.