Almanya Otomotiv Endüstrisi Derneği (VDA) Başekonomisti Dr. Manuel Kallweit, katıldığı Ticari Araçlar Masterclass oturumunda küresel ekonomi ve ticari araç pazarının geleceğine dair açıklamalarda bulundu. Avrupa genelinde büyümenin neredeyse durduğunu, yüksek enflasyonun sürdüğünü ve lojistik sektörünün ciddi bir "stagflasyon" (ekonomik durgunluk ve yüksek enflasyonun aynı anda yaşanması) riskiyle karşı karşıya olduğunu belirten Kallweit, yeşil dönüşüm ve elektrikli araç hedeflerinin ise altyapı engeline takıldığını söyledi.

"Ekonomi ve lojistik üst üste gelen krizlerle boğuşuyor"

Son 3-4 yıldır küresel ekonominin kriz üstüne kriz yaşadığını vurgulayan Dr. Kallweit, özellikle Avrupa ve Almanya’daki sanayi üretimi düşüşünün lojistik sektörünü doğrudan vurduğunu belirtti:

"Avrupa genelinde ve özellikle Almanya'da GSYİH büyümesi son derece zayıf. Sanayi üretimi düşük olduğunda, bir yerden bir yere taşıyacak ürün bulamazsınız; bu da ticari araçlara olan talebi beklediğimizin çok altına çekiyor. Ukrayna'daki savaş, petrol ve doğal gaz fiyatlarını son 15 yılın en yüksek seviyelerinde tutmaya devam ediyor. Bu durum hammadde piyasalarını (bakır, alüminyum, kauçuk) baskı altında bırakıyor."

Almanya'daki sanayi ürünleri üretici fiyat endeksinin enerji krizinin etkisiyle geçmişe kıyasla %40 daha maliyetli olduğunu söyleyen Kallweit, enflasyon beklentilerinin %3'e yakın seyretmesinin Avrupa Merkez Bankası’nı (ECB) faiz artırımlarına zorlayacağını ve bunun da sektörü daha da sıkıştıracağını ekledi.

Treyler pazarı üç yıldır daralıyor

Dr. Kallweit, ticari araç pazarının farklı segmentlerine ait güncel verileri ve beklentilerini paylaştı. Son 3 yıldır üst üste (sırasıyla %7, %13 ve %18) daralan treyler pazarı, pandemi dönemindeki kapanmalardan bile daha kötü bir süreç geçirdiğini ifade eden treyler pazarı, yılın ilk 4 ayında yaşanan yüzde 30'luk sıçrama, dipten dönüşün ve yeni bir iş çevriminin başladığının sinyalini verdiğini açıkladı.

“E-ticaret ve kargo teslimat sektörünün (özellikle Amazon gibi dev filoların) etkisiyle pazarın bu yıl ve gelecek yıl yaklaşık yüzde 1 büyümesi beklendiğini, ancak katı CO2 emisyon kuralları üreticiler üzerinde büyük bir stres yarattığını belirten, Dr. Kallweit, kamyon pazarı için şunları söyledi: “ Ağır ticari araçlar pazarında (>16 Ton) yılın ilk 5 ayında %7 büyüme kaydeden ağır kamyon pazarının, yıl genelinde %9 artışla uzun vadeli ortalaması olan 61 bin adet seviyelerine yaklaşması öngörülüyor.”

"Hollanda Mucizesi" aslında bir illüzyon mu?

Elektrikli araç dönüşümüne de değinen Başekonomist, hafif ticari araç segmentinde Hollanda’nın yüzde 82'lik elektrikli araç pazar payına ulaşmasının arkasındaki çarpıcı matematiksel gerçeği deşifre etti:

"Gören herkes Hollanda'da ne olduğunu soruyor. Olay aslında bir elektrikli araç patlaması değil, genel pazarın çökmesidir. Hollanda hükümeti, 2025'ten itibaren geçerli olacak sıfır emisyon bölgesi kuralları ve vergi değişiklikleri getirdi. Bu yüzden lojistik firmaları 2024 yılında panikle devasa bir dizel araç alımı yaptı (Pre-buy etkisi). Bu erken alımlar yüzünden 2025 ve 2026'da toplam pazar bıçak gibi kesilerek 9 binlere düştü. Toplam satışlar çöküp, elektrikli araç satışları sabit kalınca, elektrikli araçların 'yüzdesel payı' matematiksel olarak fırladı. Yani ortada gerçek bir hacim patlaması yok, pazarın daralması var."

Altyapı Krizi: "Koca Almanya'da sadece 69 ağır vasıta şarj istasyonu var"

Avrupa'daki ağır vasıta pazarında elektrikli kamyon payının hala %2.6 gibi çok düşük bir seviyede kalmasını ağır eleştiren Kallweit, politikacıların ev ödevlerini yapmadığını savunarak acı tabloyu paylaştı:

"Almanya'da binek araçlar için 150 binden fazla şarj noktası var ve bu harika. Peki ya ağır kamyonlar? Koca ülkede ağır ticari araçların şarj edebileceği sadece 69 lokasyon var! Toplam şarj noktası sayısı ise sadece 270. Devletin büyük master planları var, evet, ancak bürokratik ve yasal engeller nedeniyle genişleme planları sürekli erteleniyor. Kamusal şarj altyapısı bu kadar yavaş büyürken elektrikli kamyon pazarının büyümesini bekleyemezsiniz. Altyapı Almanya'da böyleyse, diğer Avrupa ülkelerinde neredeyse hiç yok. Birçok AB ülkesinde geçen çeyrekte 'sıfır' elektrikli kamyon satıldı."

Benzer bir krizin hidrojen yakıt istasyonlarında da yaşandığını belirten Kallweit, tüm Avrupa Birliği genelinde sadece 150 hidrojen istasyonu bulunduğunu ve bunun 47'sinin Almanya'da olduğunu vurgulayarak, Avrupa Komisyonu'nun kendi koyduğu hedeflerin çok gerisinde kaldığını söyledi.

Amerika düşüşte, Çin lider

Dr. Manuel Kallweit sunumunun sonunda küresel pazarları karşılaştırarak şu öngörülerde bulundu: “Avrupa araç yaş ortalamasının yükselmesine rağmen, filoların yenilenme ihtiyacı nedeniyle bu yıl ağır vasıta pazarında yzüde 8 büyüme bekleniyor. Amerika Birleşik Devletleri ise yıla %18'lik sert bir düşüşle çok zayıf başlayan ABD pazarında, yılın ikinci yarısında siparişlerin toparlanmasıyla genel daralmanın -%3 seviyesinde kalacağı tahmin ediliyor. Çin de Batı dünyasından tamamen farklı bir ölçekte yarışan Çin, devasa pazar hacminin yanı sıra elektrikli kamyon segmentinde dünyadaki en yüksek pazar payına sahip ülke olmayı sürdürüyor.”