Dünya petrol taşımacılığında önemli bir rol oynayan VLCC tankerlerinin navlun piyasasında, ekim ayındaki yükselişin ardından hızlı bir yön değişimi yaşandı. Orta Doğu'daki çatışmaların etkisiyle tarihi zirvelere çıkan taşıma maliyetleri, kasım ayının ilk yarısında düşüşe geçti. Baltic Exchange verileri, Umman Körfezi'nden Çin'e ham petrol taşıyan VLCC tankerlerinin Worldscale navlun endeksinin 8 Ekim'de 841 puanla rekor kırdığını, 13 Kasım'da ise 308 puana gerilediğini ortaya koydu. Böylece endekste yaklaşık beş haftada yüzde 64'lük bir düşüş kaydedildi.
Navlunlardaki gerilemenin temel nedenlerinden biri, Basra Körfezi ülkelerinin petrol ihracatını yeniden artırması oldu. ABD ve İsrail'in İran'a yönelik askeri operasyonlarının ardından bölgedeki petrol sevkiyatları ciddi biçimde etkilenmiş, gemilere yönelik saldırılar tanker piyasasında yüksek risk primlerine yol açmıştı. Ancak Körfez ülkeleri, gemiden gemiye petrol transferleri ve alternatif sevkiyat yöntemleriyle ihracat hacimlerini savaş öncesi seviyelere yaklaştırdı. Bazı tankerlerin takip sistemlerini kapatarak gerçekleştirdiği seferlerin de petrol akışının sürdürülmesinde etkili olduğu bildirildi.
Orta Doğu'dan petrol arzının artması, Asyalı alıcıların ABD, Batı Afrika ve Kuzey Denizi gibi daha uzak bölgelerden ham petrol ithal etme ihtiyacını azalttı. Bu gelişme, uzun mesafeli taşımacılıkta kullanılan VLCC tankerlerine yönelik talebi de düşürdü. Gemi brokerliği şirketi Arrow Shipbroking analisti Delia He, Körfez ülkelerinin petrol ihracatını artırmasının, Asyalı alıcıların alternatif bölgelerden petrol temin etme ihtiyacını azalttığını belirtti. Vortexa analisti Ioannis Papadimitriou ise yüksek navlunların daha önce Asyalı alıcıları uzun mesafeli petrol sevkiyatlarından uzaklaştırdığını ifade etti. Papadimitriou'ya göre, Doğu Asya limanlarında yüklerini boşaltan tankerlerin yeniden piyasaya dönmesi kullanılabilir gemi sayısını artırırken, yeni taşıma taleplerinin azalması navlunları aşağı çekiyor.
Baltic Exchange'in haftalık raporlarına göre, Umman Körfezi-Çin hattında standart bir VLCC'nin tahmini günlük zaman çarteri eşdeğeri (TCE) kazancı, ekim ayında yaklaşık 912.660 dolara ulaşırken kasım ortasında 307.160 dolara geriledi. Bu düşüş, tanker işletmecilerinin navlun piyasasındaki dalgalanmalardan nasıl etkilendiğini açıkça ortaya koyuyor. Buna karşın mevcut kazanç seviyeleri, geçmiş yıllardaki birçok döneme kıyasla hâlâ yüksek seyrediyor.
Gerileme yalnızca Umman Körfezi-Çin hattıyla sınırlı kalmadı; Batı Afrika'dan Asya'ya yapılan ham petrol taşımalarında da önemli düşüşler kaydedildi. Baltic Exchange verilerine göre, Batı Afrika-Çin VLCC hattındaki Worldscale endeksi ekim ayında yaklaşık 751 puanken kasım ortasında 289 puana kadar geriledi.




