Adli Bilirkişi Bahattin Kılıçaslan, karayolu taşımacılığında teknik denetim eksikliklerine ve otobüs yangınlarına dikkat çekti. 2019 yılında İçişleri Bakanlığı koordinesinde yapılan geniş kapsamlı çalıştaydan bu yana somut bir adım atılmadığını belirten Kılıçaslan, "Önlem almazsak yeni Karapınarlar yaşamaya devam ederiz" uyarısında bulundu.
Trafik güvenliği ve ağır vasıta kazaları üzerine düzenlenen toplantıda konuşan Trafik Kazalarını Önleme Derneği (TTKÖD) Üyesi ve Adli Bilirkişi Bahattin Kılıçaslan, sektördeki kronik sorunlara ve teknik ihmallere dikkat çekti. Konuşmasında geçmişteki benzer girişimlerin sonuçsuz kaldığını vurgulayan Kılıçaslan, acil bir eylem planının hayata geçirilmesi gerektiğinin altını çizdi.
2019'daki Eylem Planı Rafta mı Kaldı?
Kovid-19 pandemisinden hemen önce, dönemin İçişleri Bakanı Süleyman Soylu'nun koordinesinde tüm otobüs sektörü paydaşlarının katılımıyla kritik bir çalıştay gerçekleştirildiğini hatırlatan Kılıçaslan, o dönem bir aksiyon planı belirlendiğini ancak aradan geçen 7 yıla rağmen somut bir ilerleme kaydedilmediğini ifade etti.
Geçmişteki acı olayların unutulmaması gerektiğine işaret eden Kılıçaslan, "İnşallah tekrar 1997 yılındaki Karapınar kazasındaki gibi 49 canı kaybetmeyiz ve yeni bir aksiyon almak zorunda kalmayız" diyerek yetkililere çağrıda bulundu.
Euro 6 Motorlar ve Yanma Riskleri
Modern otobüs teknolojilerindeki değişimlerin yeni riskleri beraberinde getirdiğini belirten Kılıçaslan, teknik detayları şu sözlerle aktardı:
- Sıkışık Motor Odaları: 2016 yılı itibarıyla geçilen Euro 6 motor normlarıyla birlikte motor odalarının çok daha sıkışık hale geldiği, sıcaklık kontrolünün zorlaştığı ve bunun yangın riskini artırdığı belirtildi.
- "Yanmaz" Malzeme Yanılgısı: Piyasada kullanılan malzemelerin tamamen "yanmaz" olmadığı, şartlar oluştuğunda her malzemenin yanabileceği vurgulandı. Malzemelerin genel olarak alev yayılması, duman davranışı ve damlama erimesi gibi "yanma davranışlarına" karşı test edilerek kullanıldığı ifade edildi.
- Yetkisiz Bakım Tehlikesi: Yüksek basınçlı hidrolik hatlar, karmaşık elektrik kabloları ve elektronik donanımlarla donatılan modern otobüslerin bakım ve onarımlarının "merdiven altı" yerlerde değil, üretici onaylı yetkili servislerde yapılması gerektiği yinelendi.
570'den Fazla Yangın İnceledi
Mercedes-Benz bünyesinde geçen 20 yıllık mühendislik geçmişinin ardından 2014 yılından bu yana Adalet Bakanlığı onaylı araç yangınları bilirkişiliği yapan Kılıçaslan, sahada bugüne kadar 570'den fazla yangın ve kaza incelemesi gerçekleştirdiğini belirtti. Otobüs yangınlarının medyada daha çok ses getirdiğini, ancak sayısal olarak binek otomobillerin çok daha fazla yandığını da sözlerine ekledi.
"Yangınların %75'i Motor Odasında Başlıyor"
2014 yılından bu yana birebir sahada 570 araç yangını incelediklerini belirten Bahattin Kılıçaslan, medyada daha çok otobüs yangınlarının ses getirdiğine, ancak sayısal olarak otomobillerde yangın vakalarının çok daha fazla olduğuna dikkat çekti. İncelemeye gelen araçların ekseriyetle 5 yaş üstü araçlardan oluştuğunu ifade eden Kılıçaslan, yangınların çıkış noktaları ve nedenlerine ilişkin şu istatistikleri paylaştı:
- Bölgesel Dağılım: Yangınların %75'i motor odasında meydana geliyor. Kalan kısım ise kabin içi unsurlar, dış etkenler veya kaza kaynaklı oluşuyor.
- Yangın Sebepleri: Yapılan istatistiksel analizlere göre yangınların %43'ünü sıvı yakıt kaçakları, %27'sini ise mekanik hasarlar tetikliyor.
Otomatik Söndürme Sistemleri Hayat Kurtarıyor Ancak Denetlenmeli
Araç motor odalarında yangın algılama ve otomatik söndürme sistemlerinin zorunlu hale gelmesinin önemli bir adım olduğunu belirten Kılıçaslan, sistemin varlığı kadar çalışır durumda olmasının da kritik olduğunu vurguladı:
"Bir müşterimizin araçlarındaki yangın söndürme sistemlerini kontrol ettiğimizde tüplerin %90'ının boş olduğunu gördük. Tüp boşsa otomatik sistem yangına karşı çaresiz kalır. Sistemlerin periyodik kontrolleri titizlikle yapılmalıdır."
Kılıçaslan ayrıca, araç bakım yetkilerinin yetkili servislerde yapılmasının önemine değinerek küçük arıza lambalarının ve uyarı ibarelerinin kesinlikle göz ardı edilmemesi gerektiğini belirtti.
Teknik Muayene ve "Emniyetsiz Araç" Vurgusu
Türkiye'deki ticari araçların Avrupa'ya kıyasla ortalama kat ettiği kilometrenin yaklaşık 3 kat daha fazla olduğuna dikkat çeken Kılıçaslan, mevcut yıllık muayene periyotlarının yetersiz kalabildiğini ifade etti. Yangın algılama ve söndürme sistemlerinin teknik muayene kriterleri arasında daha aktif yer alması gerektiğini savundu:
- Trafikten Men Şartı: Motor odasında bulunması gereken zorunlu yangın algılama ve söndürme sistemleri çalışır durumda olmayan veya standartlara uymayan araçların "hafif kusur" veya "ağır kusur" ötesinde doğrudan "emniyetsiz" olarak değerlendirilip trafikten men edilmesi gerekiyor.
- Kaza Kırım Kurulu Önerisi: Havacılıkta olduğu gibi, karayollarındaki ağır kaza ve yangın olaylarının da bağımsız kaza kırım ekipleri tarafından detaylıca incelenip raporlanması ve bu verilerin merkezi bir havuzda toplanması şart.
Elektrik Kesintilerine Karşı Acil Tahliye Eğitimi
Son dönemde yaşanan bazı üzücü olaylarda elektrik kesintisi nedeniyle kapıların kilitlendiği yönündeki iddialara değinen Kılıçaslan, olası bir tehlike anında hayat kurtaracak pratik bilgilere dikkat çekti:
- Elektrik kesildiğinde kapıların kilitli kalabildiğini, ancak valfler üzerindeki imdat manüelleri ile havanın manuel olarak boşaltılıp kapıların mekanik olarak açılabileceğini belirtti.
- Bu tür acil durum prosedürlerinin otobüs personeline ve özellikle kapı önünde seyahat eden yolculara mutlaka anlatılması gerektiğini ifade etti.





