3065 sayılı Katma Değer Vergisi (KDV) Kanunun (14/1) inci maddesi ile transit ve Türkiye ile yabancı ülkeler arasında yapılan taşımacılık işlerinde, Cumhurbaşkanı tarafından belirlenecek taşıma işleri vergiden istisna edilmiştir. Anılan Kanunun 32. Maddesi gereğince 14. Maddesinde belirtilen Taşımacılık İstisnası işlemlerinde ilgili fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen Katma Değer Vergisi, mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanacak Katma Değer Vergisinden indirilir. Vergiye tabi işlemlerin mevcut olmaması veya hesaplanan verginin indirilecek vergiden az olması hâllerinde indirilemeyen Katma Değer Vergisi, işlemin gerçekleştiği dönemi izleyen ikinci takvim yılının sonuna kadar talep edilmesi şartıyla Maliye ve Gümrük Bakanlığınca tespit edilecek esaslara göre bu işlemleri yapanlara iade olunur.

Anılan Kanunun uygulanmasına ilişkin açıklamaların yer aldığı Katma Değer Vergisi Kanunu Genel Uygulama Tebliği (KDVGUT) ile İstisna kapsamına giren işlemlerin;

- Yabancı bir ülkede başlayıp Türkiye'den geçerek yabancı bir ülkede sona eren,

 - Yabancı bir ülkede başlayıp Türkiye'de sona eren,

Uluslararası Taşımacılık işlemine ait tevsik edici belgeler ise işin mahiyetine göre;

- Kara Taşımacılığında; Transit Beyannamesi/ TIR Karnesi / Form 302 Belgesi / Kara Manifestosu / Yük Senedi (CMR) / Geçiş Belgesi (Dozvola) / Özet Beyan veya Özet Beyan Yerine Geçen Belgeler vb.

- Deniz ve Havayolu Taşımacılığında; Deniz veya Hava Manifestosu/ Deniz veya Hava Konşimentosu / Transit Beyannamesi/ Özet Beyan veya Özet Beyan Yerine Geçen Belgeler vb.

- Demiryolu Taşımacılığında; Transit Beyannamesi / Uluslararası Demiryolu Taşımacılığı Anlaşması kapsamında demiryolu ile yapılan eşya taşımasında kullanılan belge (CIV Belgesi) vb. belgelerden oluşmaktadır. 

Taşıma işi organizatörleri de yukarıda belirtilen istisna kapsamındaki işler için KDV iadesi alabilmektedir. Taşıma işi organizatörlerinin satış faturası listesini elektronik ortama yükleme zorunlulukları yoktur. Bununla birlikte, taşımayı fiilen yapanlara ait fatura bilgilerini içeren liste ile taşıma işini tevsik eden belgelerin bilgileri içeren listelerin Yeminli Mali Müşavirlerce onaylı olarak kâğıt ortamında ilgili vergi dairesine ibraz edilmesi gerekmektedir. Uluslararası Taşımacılık faaliyetleri kapsamında KDV iadesi talebinde bulunan mükellefler, taşımayı fiilen yapmış olmaları ya da organizatör olmaları fark etmeksizin istisna kapsamına giren işlemlerle ilgili hasılatlara ilişkin Doğrudan Yüklenimlerini, Genel Gider ve Amortismana Tabi İktisadi (ATİK) iade doğuran işlemle ilgili olmak koşuluyla iadeye pay vererek Yüklenilen KDV listelerini oluşturmaları gerekecektir.

Üniversite öğrencilerine THY'de part-time çalışma imkanı Üniversite öğrencilerine THY'de part-time çalışma imkanı

Yüklenilen KDV'yi oluşturan Doğrudan Yüklenimin o dönemin istisna kapsamındaki işlemlerle ilişkilendirilmesi zaruridir. Yurt dışına çıkan aracın akaryakıtı için ödenen KDV doğrudan yüklenime örnektir. İdare, Genel Gider ve ATİKlerden yüklenime konu edilecek tutarın hesabını ikincil düzenlemeler marifetiyle belirlemiştir. Buna göre Genel Gider hesaplamalarında iadeye tabi komisyon hasılatı/ (Toplam komisyon hasılatı + Yurtiçi satış hasılatı) formülü dikkate alınarak hesaplanması gerektiğini savunmaktadır. ATİK yüklenimde mükerrer iadenin önüne geçebilmek için vergi dairesi ATİK"in temin edildiği mükellef tarafından bu ATİK'e ilişkin iade alınmadığı ve talepte bulunulmayacağı hususunda, elden çıkartılması durumunda alıcısı için bu ATİK'e ilişkin KDV iadesi talebinde bulunulmayacağı hususunda taahhütname talep etmektedir. Müşavirlik, İletişim, Kırtasiye vb. giderler Genel Giderlere, Tır, Dorse ATİK'lere örnek teşkil etmektedir. Mükelleflerin Uluslararası Taşımacılık faaliyetleri kapsamında KDV iade talepleri işlemin gerçekleştiği dönemi izleyen ikinci takvim yılının sonuna kadar talep edilmesi şartıyla 10.000 TL'yi aşmayan nakden ve/veya mahsuben iade talepleri vergi inceleme raporu, YMM raporu ve teminat aranmadan, 10.000 TL'yi aşan nakden ve/ veya mahsuben iade talepleri ise vergi inceleme raporu veya YMM raporuna göre yerine getirilir. Teminat verilmesi hâlinde mükellefin iade talebi yerine getirilir ve teminat, vergi inceleme raporu veya YMM raporu sonucuna göre çözülür. KDV iade taleplerinde iadenin bir kısmının indirim yoluyla telafisi mümkün değildir."

Kaynak: UTİKAD