Şimdi de İran sorunu

Batı kapılarında yaşanan sorunlar yeni çözüldü derken şimdi de nakliyeciler İran’ın Türk nakliyecisine uyguladığı haksız rekabet yüzünden büyük sıkıntı yaşıyor. Türk firmalarının yarı fiyatına taşıma yapan İranlı nakliyeciler, Türkiye’ye uygulanan akaryakıt fiyat farkı ile önemli bir avantaj sağlıyorlar.

Şimdi de İran sorunu
banner95

Uluslararası Nakliyeciler Derneği (UND) açıklama yaparak İran tarafından Türkiye’ye uygulanan haksız uygulamaya dikkat çekti. UND İcra Kurulu Başkanı İcra Kurulu BaşkanıFatih Şener, “Türk İhraç taşımalarında 10 yıl önce yüzde 28 paya sahip olan İran araçları bugün yüzde 60 paya sahip oldu. Bu araçlar Türkiye’ boş olarak gelmiş olsa bile Ankara-Tahran güzergâhında neredeyse yarı yarıya fiyat teklif edebiliyor. Türk taşımacısının Onda biri fiyatına yakıt kullanan İran taşımacısı zaten avantajlı iken, İran devleti de ayrıca eliyle taşımacılarımıza haksız rekabet uyguluyor” dedi.

Şener “25–26 Şubat tarihlerinde iki ülke bakanlıklarınca Tahran’da yapılacak toplantıda bu konuların çözüme kavuşturulması ve haksız rekabete bir son verilmesini bekliyoruz” diyerek sorunun çözülmesi gerektiğini söyledi.

“AB yollarında her türlü ayrımcılıkla mücadele eden Türk taşımacılar doğu kapısı olan İran’da da karşı karşıya kaldığı haksız uygulamalar ile tam bir kıskaca alınmış durumda” denilen açıklamada şu ifadelere yer verildi:

Türkiye yakın komşuları ile karayolu ile yaptığı dış ticarette genellikle dolu gidip boş gelme modeli ile çalışan ülke. Bu durum Türkiye’den İran, Rusya Orta Asya cumhuriyetlerine yapılacak taşımalarda navlun bedelini yüksek tutmaya sebep oluyor. Bu fiyatlar tabiî ki komşu ülkelerin iştahını kabartıyor. En son Bulgaristan’ın kapıyı kapatmasına kadar giden olayda da özellikle transit geçme zorunda olunan ülkelerin bu durumu bir koz olarak kullanması ve Türk ihraç pazarından daha fazla pay almasına sebep oluyor.Bunun yeni örneği de İran gibi görünüyor. İran taşımalarında denge son 10 yılda İran taşımacıları lehine çarpıcı bir şekilde değişti.

Yakıt fiyat farkı kandırmacası

İran bu ülkeye yapılan taşımalarda veya İran üzerinden yapılan taşımalarda “Yakıt senin ülkende daha pahalı deyip tek yön için 620 doar para alıyor. Dünyanın bütün ülkelerinde yakıt fiyatı Türkiye’den fazla olmasına rağmen hiçbir ülke fark ücreti almazken İran bu ücreti alıyor.

Dünya’da başka bir örneği yok

Bugün bir İran devleti malını bir Türk taşımacıya taşıması halinde taşıma ücretinin

yüzde 10’unu ortalama 350-400 dolar civarında bir ücreti vatandaşlarından vergi adıyla bir tür ceza alıyor. Bu sebeple de İranlı tüccar artık Türk taşımacı tercih etmiyor veya bu ilave maliyeti göze alarak tercih yapıyor.

Transit taşımada Deli Dumrul ücreti

İran ikili taşımalarda sergilediği haksızlık yanında Orta Asya ülkelerine ulaşım yolunda önemli güzergah olması sebebiyle transit geçişlerden “yakıt fiyat farkı” adıyla aldığı haksız ücretle sektöre zarar veriyor. Türkiye’nin transit geçiş yapacak İran araçlarında herhangi bir mazot kısıtlaması yapmadan geçişine izin vermesine rağmen Türkmenistan’da İran’dan daha ucuz mazotu alıp İran’ı transit geçecek araçlara bile mühür uygulaması yapmayıp kendi ülkesinden yakıt almış gibi 620 dolar yakıt fiyat farkı alıyor. Türkmenistan giden bir Türk aracı İran’dan yakıt alsa da almasa da gidiş dönüşte toplam 1240 Dolar fiyat farkı ödüyor.

Ankara –Tahran taşıma bedelinde 1.600 dolar ekstra fark var

Ankara – Gürbulak – Tahran güzergahında yakıt maliyeti:Türk taşımacısı için 981 dolar iken, İran taşımacı içi  90 dolar olarak gerçekleşiyor.

Türk taşımacıdan bu farka rağmen haksızca alınan “620 dolar yakıt fiyat farkı” ile toplam fark 1.600 dolar oluyor.

İran’dan Türkiye’ye İthal Taşıma Pazar Paylaşımı

İran plakalı araçların Türkiye’ye ithal taşımalarındaki pazar payı her geçen yıl artarken ve buna karşılık Türk plakalı araçların İran’dan ithal taşıma pazar payı düşüyor. İran’a yük taşıyan araçlarımızı yarıdan fazlası boş dönerken İran’dan yüklü gelen İran araçları Türkiye’den de yük almakta zorlanıyor.

Maliyetler İran’ın lehine

Türkiye, transit geçeceğini beyan ederek Türkiye’ye giren İran plakalı araçların depolarını mühürlemekte ve herhangi bir ücret talep etmeksizin geçişlerine izin vermektedir. Buna karşılık İran mühür uygulaması yapmayıp, mazot almaksızın ülkesini transit geçecek Türk araçlarından akaryakıt fiyat farkı almaktadır. En bariz örneği ise, Türkmenistan’dan uygun fiyatla mazot alarak İran’ı transit geçecek olan Türk aracından İran’dan mazot almadığı halde akaryakıt fiyat farkı ücreti alınmasıdır.

Türk araçları, İran’ı transit geçişlerinde gidiş-dönüş 1.050 euro akaryakıt fiyat farkı ücreti de dahil olmak üzere toplam 1.244 euro maliyet ile karşı karşıya iken İran araçlarının ülkemizde ödediği gidiş-dönüş transit geçiş maliyeti sadece 60 eurodur.

İran transit geçişleri ihlal ediyor

Derneğimize iletilen bilgilere göre; bazı İran taşıtları ülkemizi transit geçeceklerini beyan ederek, ülke içine girmekte, depo mühürlerini bozarak, akaryakıt satmakta, ülkelerine geri dönüp, cüzi bir ceza ödeyerek kar elde ediyor.

2012 yılında ülkemizi transit geçmek amacı ile Türkiye’ye boş olarak giriş yapan 8 bin 556 adet İran plakalı aracın 1.866 adedinin transit geçiş yapmadığı ve İran’a götürülmek üzere yüklü (dolu) olarak çıkış yaptığı tespit edildi. 2013 yılında ise aynı şekilde Türkiye’yi transit geçmek amacıyla giriş yapan 12 bin 935 adet İran plakalı aracın 911 adedinin transit geçiş yapmadığı ve İran’a götürülmek üzere yüklü (dolu) olarak çıkış yaptığı tespit edildi. Açıkça ortadadır ki, Bakanlığımızca alınan tüm tedbirlere karşın, ihlaller sürüyor.

Mühür ihlalleri haksız rekabet oluşturuyor

İran plakalı araçlar ülkelerindeki ucuz akaryakıt avantajını, Türkiye’den transit geçeceklerini beyan etmek suretiyle boş olarak Türkiye’ye giriş yapmak ve Türkiye’de transiti bozarak akaryakıt satışı yapmak suretiyle kullanıyor.  Diğer yandan, Türk araçlarının İran’a boş giriş yaparak dönüş yükü alması yönünde bir ihtiyaç ve talebi bulunmuyor. Bu amaçla, İran plakalı araçlar için üçüncü ülkelerden Türkiye’ye ve Türk plakalı araçların üçüncü ülkelerden İran’a boş girişlere izin verilmesi ancak, İran araçlarının ikili taşıma yapmak amacıyla Türkiye’ye girerek gerçekleştirdiği boş giriş izinlerinin kaldırılması önem arz ediyor.

YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER

banner71