banner56
Advertisement

Dünyada yüzde 60, bizde yüzde 16’da düştü

Haziran 2014'ten bu yana dünyada benzinin fiyatı ortalama yüzde 60 düşerken Türkiye'deki indirim sadece yüzde 16'da kaldı. Dünyada akaryakıta uygulanan vergiler arasında Türkiye 4. sırada yer alırken, petrolden geçtiğimiz yıl ortalama 70 milyar TL vergi toplandı.

Dünyada yüzde 60, bizde yüzde 16’da düştü

Haziran 2014'ten bu yana dünyada benzinin fiyatı ortalama yüzde 60 düşerken Türkiye'deki indirim sadece yüzde 16'da kaldı. Dünyada akaryakıta uygulanan vergiler arasında Türkiye 4. sırada yer alırken, petrolden geçtiğimiz yıl ortalama 70 milyar TL vergi toplandı.

Dünyada yüzde 60, bizde yüzde 16’da düştü
 Petrol Sanayi Derneği (PETDER) Genel Sekreteri Niyazi İlter, ham petrol fiyatlarındaki artış veya azalışın Türkiye'deki pompa fiyatını bire bir etkilemediğini belirterek, "Uluslararası piyasada Haziran 2014-Ocak 2016 arasında benzin fiyatı ortalama yüzde 60 düşerken, bunun Türkiye'deki yansıması yüzde 16 olmuş. Bunda kur ve sabit vergi payının yanı sıra, ham maddenin akaryakıttaki payının yüzde 25-30 ile sınırlı olmasının da etkisi var" dedi.

Ham petrol fiyatında yaşanan düşüşle bunun Türkiye'deki pompa fiyatlarına yansıması arasındaki indirim farkını AA muhabirine değerlendiren İlter, ham petrol ile benzin veya dizelin birbiriyle doğrudan ilişkilendirilemeyeceğini, her birinin kendi piyasası olduğunu ifade etti.

İlter, ham petrol fiyatındaki dalgalanmanın pompa fiyatlarına doğrudan bir etki yapmamasıyla ilgili, "Ham petrolün varil fiyatı 2 Haziran 2014-20 Ocak 2016 arasında ortalama yüzde 74 düşmüş. Aynı dönemde uluslararası piyasada benzin fiyatı yüzde 60 düşerken Türkiye'deki yansıması yüzde 16 olmuş, bunda dövizin ve sabit verginin etkisi var.

Bunun yanısıra, ham petrolün pompada akaryakıttaki payının yüzde 25-30 ile sınırlı olması da fiyat oluşumunda etkili. Ayrıca, ham petrol ile benzin veya dizeli birbiriyle doğrudan ilişkilendiremeyiz. Ham petrolü alıp rafinasyon işleminden geçiriyorsunuz, sonra her ürün arz talep dengesine göre başka bir piyasaya giriyor. Dolayısıyla orada bir işlem ve endüstriyel süreçten geçiyor, bunun da bir maliyeti var" diye konuştu.

Döviz nasıl etkiliyor

Türkiye için işin içine bir de döviz kuru girdiğini hatırlatan İlter, "Haziran 2014'ten 20 Ocak 2016 tarihine kadar döviz yüzde 44 artmış. Aynı dönemde döviz etkisindeki vergisiz benzin fiyatı yüzde 33 düşerdi, döviz ve vergi etkisinden arındırılmış fiyat ise yüzde 53 düşmüş olurdu" dedi.

İlter, ham petrolün varil fiyatında yaşanan düşüşün, pompa fiyatına etkisini ise şu örnekle açıkladı:

"Ürün fiyatı 1 lira, dağıtım sektör marjı 40 kuruş ve vergiler 2,40 lira olarak alındığında, toplam fiyat litre başına 3,80 lira olur. Akaryakıta indirim sadece ürün fiyatına yansıtılıyor, diğerlerinde indirim olmuyor. Ham petrolün fiyatının düşmesiyle ürün fiyatına yüzde 50 indirim uygulandığında 1 liralık ürün fiyatı 50 kuruş olur ve diğerleri sabit kalacağından pompa fiyatı 3,30 lira olur. Böylece ürün fiyatına yüzde 50 indirim uygulandıktan sonra indirimin nihai fiyata yansıması yüzde 13 olarak gerçekleşmiş olur."

Vergide dünya dördüncüsüyüz

Dünyada akaryakıta uygulanan vergiler arasında Türkiye'nin üst sırlarda yer aldığına dikkati çeken İlter, "Dünyada ortalama vergilere bakıldığında, 2014'te ilk üçte İngiltere, İtalya ve İsveç yer alırken, Türkiye 4. sırada bulunuyor. Temel problem vergilerin yüksekliği değil aslında, belki de sabit olması, çünkü fiyatlar düştükçe oransal olarak verginin payı da gitgide artıyor. Bu konu Avrupa'nın da derdi" diye konuştu.

İlter, Türkiye'de akaryakıt sektörünün 2014'te toplamda 120 milyar lira büyüklüğe ulaştığını belirterek, "Bu dönemde vergiler ortalama 63 milyar lira oldu. Tahmini olarak da sektör 2015 yılında ortalama yüzde 12 büyüme sergiledi. Bu hem ülkenin büyümesini besleyen bir durum hem de kayıp ve kaçak akaryakıt kullanımıyla olan mücadeledeki başarının sonucu olarak ortaya çıkıyor" dedi.

İlter, Türkiye'nin akaryakıtta dört ülkeyle kıyaslandığını belirterek, "İngiltere, Almanya, Fransa ve İtalya piyasasıyla karşılaştırılıyoruz, doğrudan bir mukayesenin doğru olmadığını düşünüyoruz. Ülkeler birbirinden çok farklı. Ayrıca Türkiye'nin bu ülkelerden farklı olarak kayıp kaçağı var, bununla mücadele ediliyor. Bu mücadele de ek maliyet getiriyor. Mukayese yapılırken ülke şartları göz önünde bulundurulmalı. Yapılar, ekonomiler piyasalar birbirinden farklı, bu konuları EPDK ile çalışıyoruz" ifadelerini kullandı.

 

 

Son Güncelleme: 27.01.2016 09:10
Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner41